Akşam karanlığında yol alır, ne demektir?

- Bu hadis-i şerifi nasıl anlamalıyız; açıklar mısınız?
"Kim korkarsa, akşam karanlığında yol alır. Kim akşam karanlığında yol alırsa, hedefine varır. Haberiniz olsun, Allah'ın malı pahalıdır; haberiniz olsun Allah'ın malı cennettir." (Tirmizî, Kıyâmet, 19) 

Değerli kardeşimiz,

Hz. Ebû Hüreyre (ra) anlatıyor: "Resûlullah (asm) buyurdular ki:

« مَنْ خَافَ أَدْلَجَ، وَمَنْ أَدْلَجَ ، بَلَغَ المَنْزلَ ألا إِنَّ سِلْعَةَ اللَّهِ غَاليةٌ ، أَلا إِنَّ سِلْعةَ اللَّهِ الجَنَّةُ»

"Kim korkarsa, akşam karanlığında yol alır. Kim akşam karanlığında yol alırsa, hedefine varır. Haberiniz olsun Allah'ın malı pahalıdır, haberiniz olsun Allah'ın malı cennettir." (Tirmizî, Kıyâmet, 19)

1. Resûlullah (asm)'ın burada mevzubahis ettiği korku, seher vaktinde düşmanın baskın korkusudur. Çünkü umumiyetle baskınlar sabah vakti olmakta idi.

2. Tîbî, bu hadiste Resûlullah (asm)'ın ahiret yolcusu için bir temsil getirdiğini belirterek der ki:

"Zira şeytan yolunu kesmiş, nefsi ve boş hayalleri de şeytanın yardımcısı durumundadır. Bu yolcu sefer esnasında uyanık davranır ve işlerinde halis niyetten ayrılmazsa, şeytan ve hilesinden emin olur. Kimin de yolunu, şeytan avaneleriyle keserek, ahiret yolundan yürümenin zor, ahireti elde etmenin çetin bir iş olduğunu telkin ederse, o kimse azıcık bir gayret bile gösteremez."

3. "Allah'ın malı" diye tercüme ettiğimiz tabirin aslı "sil'atullah"tır. Yani Allah'ın ticarete arzettiği metaı demektir. Bununla cennet kastedildiği de Resûlullah (asm) tarafından açıklanmıştır. Cennetin ticaret malı (sil'a) olarak tavsifi, ayet-i kerimeye uygundur.

"Allah mü'minlerden nefislerini ve mallarını cennet mukabili satın almaktadır." (Tevbe, 9/111)

4. "Cennetin pahalı olması", kıymetinin yüce olması demektir. Bu, onun dünyevi kazançla, kolay kolay elde edilemeyeceğini de ifade eder. Resûlullah (asm), kendisi dahil hiç kimsenin ameliyle cennete gidemeyeceğini, ancak ilahi rahmetin imdad edeceğini belirtir. Gerçek o ki, Allah cenneti razı olduğu kullarına lütuf olarak ihsan edecektir. Onun fiyatını şu ayet-i kerime, ebediyete bakan sâlih ameller olarak tavsif eder:

“Mal ve oğullar dünya hayatının süsüdür. Baki kalacak olan güzel işler ise Rabb’inin katında hem sevapça daha hayırlı hem de ümit bağlamaya daha layıktır.” (Kehf, 18/46)

Özetle

- Allah’tan korkmak ve dünya hayatında ona göre hareket etmek gerekir.

- İbadet ve taatleri, iyi ve güzel işleri zamanında yapmak ve her an ölüme hazır olmak gerekir.

- Günahlardan ve isyandan olabildiğince uzak durmak iyi müminin niteliğidir.

- Mümin, Allah için malını ve canını feda edebilecek kadar cesur ve cömert olmalıdır. (bk. Riyazü’s-Sâlihîn Tercüme ve Şerhi, Peygamberimizden Hayat Ölçüleri, Erkam Yay., Hadis No: 411)

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet