Çocuğunu öldüren babaya neden kısas uygulanmaz? Anneye de böyle bir istisna tanınmış mıdır?

İslam'da cana dokunulmazlık kutsaldır. Ancak bir baba çocuğunu öldürse, ona kısas uygulanmayacağı konusunda hadisler olduğu ifade ediliyor. Bugün gazete haberlerinde okuyoruz. Çocuğunu döve döve öldüren psikopat insanlar mevcut. - Yaptıkları yanlarına kâr mı kalacak? - "İstersem öldürür, diyetini de veririm." demelerini nasıl engelleriz? - Bunun hikmeti nedir, bunu anlayamadım?.

Değerli kardeşimiz,

Kişi kendi çocuğunu ve torununu öldürmesi sebebiyle kısas uygulanmayacağı görüşü başta Şafii, Evzai gibi fakihler olmak üzere bir çok alim tarafından benimsenmiştir. Zira Resulallah (s.a.v) buyurmuş ki:

"Baba oğlu dolayısıyla kısas olunmaz." (Tirmizi, Diyat, 9)

Bunun hikmeti, baba oğlunun hayat sebebi olmasıdır. Yani baba o çocuğun dünyaya gelmesine vesile olduğu için kısas uygulanmaz. Ancak diyet öder. Anne de baba gibidir. Ona da kısas uygulanmaz. Ana ve baba tarafından olan dede ve neneler de anne ve baba gibidir. Onlara da kısas uygulanmaz.

Aksi durumda ise kısas uygulanır. Yani çocuk anne, baba, dede veya nenesini öldürmesi durumunda kısas uygulanır.(bk. el-Ceziri, İslam Fıkhı, VII/3309)

Malikiler, anne-baba çocuğu aç bırakma, karnını deşme, bıçakla boğazlama gibi kasti bir şekilde öldürürse, kısas gerekeceğini söylemişlerdir.(bk. a.g.e.)

Fıkıh kitaplarında bu konu işlenirken, anne babanın çocuğun dünyaya gelmesine vesile olması, ebeveynin şefkatlerinden dolayı bile bile azmederek çocuğunu öldürmeyeceği gibi hususlar da nazara verilmiştir.

İbn Nâfi, İbn Abdülhakem ve İbn Münzir ise: “Baba, çocuğu sebebiyle öldürülür” demişlerdir. Bunu, Kitap’taki genel âyetlerin zahirine ve kısası gerektiren haberlere dayandırmışlardır. (İbn Kudame, el-Muğni, VIII, 285)

Bu yorumlardan anlaşılacağı üzere çocuğunu öldüren ebeveyne kısas gerektiği konusunda ihtilaf edilmiştir.

Nitekim çocuğunu öldüren anne babalarda ruhsal bozukluklar, şizofreni hastalığı, cinnet geçirme gibi hâllerin kendilerinde görüldüğü gerçeği de ortadadır. Yoksa soruda ifade ettiğiniz gibi normal bir insan kalkıp "Ben çocuğumu öldürür, diyetimi de öderim." gibi keyfi bir düşünceyle çocuğuna kıyarak öldürmez.

Evladını öldüren kişiye, bu dünyada kısas uygulanmaması ahirette cezasız kalayacağı anlamına gelmez. Haksız yere kan dökme ve Allah'ın kendisine verdiği emanete sahip çıkmama cezasını görecektir.

Netice olarak anne babanın fiili işleme durumu, ruhsal bozukluğu, işkence etme hali gibi hususlar değerlendirilmek suretiyle kısas uygulama veya diyet ödetme cezalarından biriyle tecziye edilebilir.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet